के अमेरिकाबिना पनि उत्तर एट्लान्टिक सन्धि सङ्गठन (नेटो) विश्वसनीय शक्ति हुन सक्छ?
इरानविरुद्ध अमेरिका र इजरेलले हालै गरेका हमलामा सहभागी हुन युरोपेली देशहरूले निरन्तर अस्वीकार गरेपछि अमेरिका-युरोप सम्बन्धमा ताजा तनाव उत्पन्न भएको छ।
अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले सञ्चारमाध्यमहरूसँगको अन्तर्वार्ता तथा सामाजिक सञ्जालमा बारम्बार युरोपेली साझेदारहरूविरुद्ध दिक्दारी प्रकट गर्दै लामो समयदेखिको सैन्य गठबन्धन उत्तर एट्लान्टिक सन्धि सङ्गठन (नेटो)बाट अमेरिकालाई अलग्ग्याइदिने धम्की समेत दिएका छन्।
उक्त गठबन्धनभित्र रक्षा खर्च तथा अत्याधुनिक सैन्य प्रविधिमा अमेरिकाको हिस्सा अत्यधिक छ। यदि उसले गठबन्धनबाट हात झिक्यो भने के युरोपेली देशहरूले विश्वसनीय स्तरको सामूहिक रक्षाको सामर्थ्य प्रदर्शन गर्न सक्लान्?
अमेरिका, यूके, क्यानडा र फ्रान्ससहित १२ देशहरू मिलेर सन् १९४९ मा नेटोको स्थापना गरेका हुन्।
सो सैन्य गठबन्धनका सदस्य राष्ट्रहरूबीच कुनै एकमाथि आक्रमण भए सबै मिलेर उसको रक्षा गर्ने प्रतिबद्धता छ।
यसको उद्देश्य सोभियत यूनिअन अर्थात् वर्तमान रुसको वर्चस्वमा रहेका कम्युनिस्ट गणराज्यहरूको तात्कालिक समूहको युरोपमा विस्तार रोक्नु रहेको थियो।
सन् १९९१ मा सोभियत यूनिअनको विघटन भएपछि कैयन् पूर्वी युरोपेली देशहरू उक्त गठबन्धनमा सामेल भए : आल्बेनिया, बल्गेरिया, हङ्गेरी, पोल्यान्ड, चेक रिपब्लिक, स्लोभाकिया, रुमेनिआ, लिथुएनिआ, लाट्भिया र एस्टोनिया।
दशकौँसम्म तटस्थ रहँदै आएका स्वीडन र फिन्ल्यान्डले पनि युक्रेनमा रुसी अतिक्रमणपश्चात् सन् २०२२ मा नेटोमा सामेल हुने आवेदन दिए।
